Archives for category: Uncategorized

Istənilən irticaçi quruluşun məqsədi aydindir:mümkün qədər uzun müddət hakimiyyətdə qalmaqla hakimiyyətin verdiyi imtiyazlardan bəhrələnmək. Təbii ki,irticanin cəmiyyətdə doğurduğu və doğuracaği etirazlarin qarşisini almali. Bunun üçün:
1. Hazirdaki etirazlari zərərsizləşdirməli.
2. Prosseslərin nəzarət altina alinmasi.
3. Gələcəkdə ola biləcək etirzlari qabaqcadan zərəsizləşdirməli.
Radikal yönümlü və potensial resurslara malik müxalifətə qarşi taktika sadə və dəyişməzdir : satin alinma,həbs,mümkün olmazsa və ya həbsin effektiv olmayacaği tədqirdə fiziki kənarlaşdirma. Bu işdə taktika müxtəlifdir,lakin,nə­ticə dəyişməz qalir. Bu taktika individə,hərbi müxalifətə qarşi aprla bilər. XX əsr siysi arenaya daha effektiv siyasi vasitələr gətirdi. Kulənin psxologiysinin xüsusiyyətlərinin elmi araşdirlmasina əsaslanan bu siyasi manevrlər tətbiq olundğu andan “qarşisi alnma” termini aktualliğini itirərək “zərərsizləşdirmə” termini yerini aldi. Zərərsizləşdimə kütlənin idarə olunmasinda çox effektif vasitə olaraq,xalqlarin individual psixoloji portretlərinə uyğulaşdirilaraq aparilir. Prosseslərin nəzarət altindan çixacaği tədirdə isə-spontan başlanan üsyanin qələbəsi ehtimali çox az olur-prosses idarəolunmaz olduğundan,vitrin sindirmaqdan uzağa gedə bilmir və tez bir zamanda yatirilmasi imkani olur. Beləlklə,gəlin nəzarətin necə aparilmasini-faktiki­ olaraq Azərbaycanda necə aparilmasini nəzərdən keçirək.
Azərbaycan xalqinin psixoloji portreti digər SSRI xalqlarinin psixoloji portreti kimi hələ Sovet dovründə tədqiq olunaraq hazirlanmişdir. Indiki hakimiyyət siyasətini bu tədiqatlarin əsasinda quraraq artiq 20 ildir ki,hakimiyyəti saxlamaqda davam edir.
1.SEÇIM ILLUZIYASI
Demokratik dövlətlərdə vətəndaşlarin seçim hüququ vardir. Lakin,seçim illuziyasini yaratmaqla seçimin hər zaman hakimiyyətin xeyrinə olmasini təmin etmək mümkündür. Əsasi odur ki,vətəndaşa seçim təklif olunur,lakin iki və ya çox seçim variantlarinin əslində hakimiyyətə xidmət etdiyi xalqdan gizlədilir. Məsələn,indvidin (vətəndaşin) nəyi isə icra etməsi lazimdirsa,ona yalançi seçim təklif olunur “xəndək de qaza bilərsən,torpaq da daşiya bilərsən”. Gördüyümüz kimi,3-cü variant yoxdur,bizim əvəzindən artiq seçib edilib,”sən işləməlisən”! Siyasi arenaya diqqətlə baxsaq,görərik ki,bizə birinci 2 variant təkif olunub,amma,3-cü variant bizim əvəzimizdən artq seçilib – “hamimiz konstrukiv müxalifətik,radikal metodlar bizə yaddir”!
Belə müxalifətin müxtəlif dövlətlərdə müxtəlif adlari vardir,bizsə “cib müxalifəti” (CM) adlandiraq. CM-nin əsas məqsədi kutləni aldadaraq “bariz müxalifət” görüntüsü yaratmaqla əsil mübariz vətəndaşlari siralarina çəkməklə onlarin radikal qurumlar yaradacağindan və ya mövcud radikal qurumlara qoşulmasindan siğortalanmaqdir. Prossesin gedişində CM-nin ətrafinda küy yaratmaq və kütləni inandirmaq üçün müxtəlif siyasi manevrərə əl atilir,məsələn,gurul­tulu ittihamlar,CM-nin aşaği eşelonunun həbsləri,sonraki “təzyiqlər altinda” azadliğa buraxilmasi və s. Yuxari eşelon isə onun siyasi kursu kimi tərpənməz qalir,”konstruktiv” və “kürsüyə yapişmiş”… H.Haciyevin Əli Kərimliyə qarşi ittihami da bu siradan idi və sonda H.Haciyevin birdən-birə “vicdan oyanişi” ilə qurtardi…inandiric­i deyil,amma,manevr öz işini gördü,küy yaradildi! Həmən ərəfədə vətəndaşlarin AXCP siralarina axini müşahidə olundu və deməli,metod “işlədi”,daha yüzlərlə narazi və potensial üsyançi “konstruktiv müxalifətin” ideoloji əsarətinə alinaraq zərərsizləşdirilmiş oldu.
CM-nin tutduğu mövqe əslində heç də göründüyü qədər də “konstruktiv” deyildir. Konstruktivlik onun ümumi siyasi kursuna aid edildiyi halda,təlblərdə biz nədənsə “radikalliq” müşahidə olunur. Müxalifət konkret qanunpozutusunun cavabinda nədənsə bütün hakimiyyətin istefasi tələbiylə kütləni mitinqə çixarir. Radikaldirmi? Bizə deyilib ki,”xeyr,radikal deyilik”…kütləvi aksiyalar da işlənmiş metodla aparilir və hadisələrin gedişini kontrol altinda saxlamaqa imkan verir.
2.MÜCƏRRƏDLIYIN
TOXUNULMAZLIQI.
Insan psixikasinin daha bir xüsusiyyəti vardir- insan mücərrəd anlamlari pis qavrayir. Məsələn,insan “alma” terminini “təsərrüfat” terminindən yaxşi qavrayir,çünki,”alma­” absalyut,”təsərrüfat­”sa mücərrəd termindir. Bu baximdan,spontan hərəkat zamani kütlə ona qarşi haqsizliq edən məmuru yerindəcə cəzalandira bilər (misallar çoxdur,məs: Quba hadisəsi,mütəmadi olaraq sürücülər tərəfindən müfəttişlərin döyülməsi və s.),çünki,bu halda vətəndaş absolyut olaraq onu incidəni görür və yaxşi qavrayir. Amma,həmən an ona desək ki “günahkar o deyil,hakimiyyətdir”­ biz onu demoralizasiya etmiş oluruq,çünki vətəndaş hakimiyyəti necə cəzalandirmaği təsəvvür edə bilmir! Zorakiliq edən,rejimə qulluq edən vətəndaşlarin hər biri törətdikləri əmələ görə ayri-ayriliqda və birlikdə məsuliyyət daşiyirlar,onlarin hər biri cinayətkardirlar,art­iq anlamaq lazimdir!
Regionlarda mütəmadi ardicilliqla baş verən və hakimiyyətin devrilməsiylə demirəm-hakimiyyətin­ kütlənin tələbləri qarşisinda geri çəkiləcəyilə nəticələnə biləcək spontan kütləvi etiraz hadisələri zamani nədənsə biz nəinki “liderləri”,hətta,on­larin müavin və köməkçilərini belə görmürük! Mitinqmi istəyirsiniz? Buyurun,bu da mitinq!
Qorxursunuzmu? Pişikdən qorxan siçanin bayirda nə işi var?
Əvvəlcə əlverişli şəraiti burxib,sonra da əhalinin siyasi aktivliyindən,onun mitinqlərə getməməsindən naraziliq etmək həyasizliqdir!
“Konstruktiv müxalifət”in iş prinspində daha bir anlaşilmazliq: hakimiyyətdən nəinki narazi,hətta ona nifrət edəcək vətəndaşlarla iş aparilmir. Mən konkret hadisə barədə feysbuk vasitəsiylə Arif Hacili cənablarina da yazdim-Lökbatanda yol qəzasi zamani bu hadisədən laziminca istifadə edərək hakimiyyətin mahiyyətini,qəzanin baş verməsinin köklü səbəblərini zərərçəkənlərə və onlarin qohumlarina izah etməklə onlari cinayətkarlarin cəzalanmasi tələbiylə mitinqə çağirmali. Xatirladiram ki,avtobus-qatar toqquşmasi nəticəsində 7 nəfər həlak oldu,onlarla insan şikəst oldu. Cavabinda-sükut. Daha sonra Arif bəyin mitinqlərdə qoluna girmiş polislə gülə-gülə şəkil çəkdirməsini xatirlayib,sükutun səbəbini anladim. Belə misallar çoxdur,çoxdan da çxdur: elə bircə evləri haqsizcasina əlindən alinan vətəndaşlar minlərlədir. Mtinq-buyur,iş apar,gələcəklər.
R.Səfərovla bağli AŞ-a göndərilən sənədə müxalif “lider”lərin imza atmasiysa bir daha mənim ehtimallarimi təsdiqləyir-hakimiyy­əti qeyril-legitim hesab edən “prinspial müxalifət” nədənsə prinspialliğini unudaraq “vətənpərvər” oldu və hətta,”vətənpərvərli­k”dən elə sərxoş oldu ki, R. Səfərovun əhv olunmasinin hakimiyyətin seçkiqabaği kompaniyasi oldğunu və AŞ-nin iradinin vətənə yox,hakimiiyətə və konkret olaraq I.Əliyevə yönəldiyini “unutdu”! Binunla da Avropa qarşisinda dedi ki “rejim mənə nə etsə,haqlidir” və altinda da imza atdi!
Çox təəssüf ki,”vətənpərvərliyə”­ əsaslanan küy içərisindən Leyla Yunisin müraciətini çox az vətəndaş eşitdi…
Müxalifin fəaliyyətinin yaritmazliğinin misallar çoxdur…Cinayətkar Gülər Əhmədovanin həbsinin tələbi əvəzinə kütlə dərhal “gülərkimilər” kimi ümumi anlayişla yemləndi və nəticədə yenə də “ISTEFA” kimi absurd tələb irəli sürüldü! “Haminin” verməsinə və “almasina” sübut yoxdur,bəylər,nə tez “konstruktivliy”iniz­i unutdunuz?!
Öz əvəzimdən IP-ya,”lider” və “başkanlara” məsləhətim- gələn dəfə “ADAM KIŞI OLAR” şüari ilə mitinq keçirin,bu daha məqsədəuyğun olardi.
Elave edim ki,genclerin teshkil etdiyi 12 yanvar aksiysinin cemiyyetde yartdiqi telatum mehz onlrin aksiyada konkret teleb qoymasi oldu.

Advertisements

Milli azadliq ve demokratiya uqrunda mübarizede öz suverenliyini ve müsteqilliyini qazanmish Azerbaycan yeni cemiyyet quruculuquna bashlamishdir. Dövlet müsteqilliyi dünya dövletleri terefinden taninmish, respublikamiz bashqa ölkelerle serbest diplomatik elaqeler, qarshiliqli fayda veren iqdisadi, medeni münasibetler qurmush, bir sira beynelxalq teshkilatlara tam hüquqlu üzv secilmishdir.

Esrler arasi ümumi kecid dövrünün aparici xetti düya demokratik herekatinin güclenmesi, qloballashma ve demokratikleshme prosesinin güclenmesi, totalitar-avtoritar rejimlerin iflasi, müsteqil dövletlerin yaranmasi ve möhkemlenmesinden ibaret olmushdur.

Azerbaycanda dünyevi demokratik prosesin terkib hissesi olaraq heyata kecrilen demokratikleshme, suverenliyin mezmun-mahiyyetce teminatlandirilmasi, Qarabaqin ishqaldan azad edilmesi, erazi bütövlüyünun berpasi, serhedlerin toxunulmazliqi ve milli tehlükezliyin temin olunmasi, transkontinental maraqlar nezere alinmaqla caqdash dünyayla uyqunlashan ehateli ve uzun müddetli geostrategiyanin hazirlanmasi ve ortaya qoyulmasi, mülkiyyet müxtelifliyine ve saqlam reqabete söykenen bazar iqtisadiyyatinin teshkili, insan-vetendash hüquq ve azadliqlarinin etibarli qorunmasi, sosial maraq ve menafelerin edalet prinsipi baximindan tarazlashdirilmasi, ehaliye sosial qayqilarin artirilmasi ve sair bu kimi mürekkeb problemler kompleksi ile üzleshmishdir.

Daxili ziddiyyetlerin ve xarici texribatlarin ve habele indiki iqtidarin xalqa zidd siyaseti neticesinde bu problemler daha da derinleshmishdir. Azerbaycan respublikasi konstitusiyasinda demokratik qurulushun temin edilmesi, aciq vetendash cemiyyetinin ifadesi kimi qanunlarin aliliyini temin eden hüquqi dünyavi dövletin qurulmasi beyan edilse de, iqtidar saxta seckilerle xalq-millet suverenliyini deyil, tayfa-klan varisliyini temin etmekle hakimiyyetin xalqin iradesile deyil, uzurpasiya yolu ile qeyri legitim ve qeyri demokratik shekilde formalashmasina, insan ve vetendashlsrin hüquq ve azadliqlarinin nümayishgarcasina tapdalanmasina, qanun ve edalet mühakimesi qarshisinda ferdlerin qeyri beraberliyine, shexsiyyetin etibarli müdafiesinin yaradilmamasina, hakimiyyetin bölünmesi prinsipine esaslanmadan qanunvericilik ve mehkeme hakimiyyetinin icra aparatinin müti xidmetcisine cevrilmesine dövletin vetendashlarin shexsi heyatina ve sahibkarliq fealiyyetine qanunsuz müdaxile etmesine, vetendashlara totalitar tefekkür terzinin, qul ve teslimcilik psixologiyasinin, rejimin her hansi bir qeyri-qanuni gösterishlerine sözsüz emel etmek verdishlerinin ashilanmasina, insanlarin konkret emele göre deyil fikir, düshünce siyaseti mensubiyyetlerine göre sucsuz teqiblerine, demokratiyanin rüsheyim halinda beshikde boqulmasina, qondarma dövlet cevrilishleri ile mübarize perdesi altinda siyasi reqiblerine amansiz divan tutulmasina, düshünen beyinleri, vetendash mövqeyi nümayish etdirenleri siradan cixarmaqa, vicdan sesinin caqrishina hay verenleri susdurmaqa, yalan ve böhtana revac vermeye, rüshvetxorluqa ve korrupsiyaya yol acmaqa, rejim bashcisinin ilahileshdirilmesine yönelen siyaseti xalqa ve ölkeye qarshi en aqir cinayetdir. Bele siyaset cemiyyetimizi meqlubiyyetlere, asililiqa, bir-birini evezleyen despotik rejimler sheraitinde yashamaq mecburiyyetine aparir. Bütün menfur tezahürlerle hökm süren bu siyaset artiq Azerbaycana cox itgiler ve belalar getiribdir. Azerbaycanin ishqal edilmish torpaqlarindan bir qarishda olsun geri qaytarilmamish, bir milyondan artiq insan mecburi köckün ve qacqinlara cevrilmish, iqdisadiyyat ve kend teserrüfatlari daqidilmish, xalqin ekser hissesi müflis veziyyete getrilmishdir. Iqtidar hec kesin özünü qoruya bilmediyi gizli ve tehlükeli qatile cevrilmishdir. Qanunla xalqin hüquq ve azadliqlarinin teminatcisi olan prezidentden Azerbaycan xalqini qorumaq ve müdafie etmek zerureti meydana gelmishdir.

Azad iqtisadi münasibetlerin ve demokratik tesisatlarin formalashdirilmasi adi altinda eslinde memur bazar münasibetleri yaratmaqla xalqin emeyi hasabina illerle yaranmish maddi-menevi ve intelektual servetler ayri-ayri imtiyazli qruplarin serencamina verilib, nezaretsiz shekilde talan edilib menimsenilmishdir. Bele veziyyet bir terefden edalatsiz tebeqeleshmeni süretle derinleshdirir, hedsiz qütübleshmeye ,eqoistik mekanlarin genishlenmesine, derin sosial naraziliqlara ve qeyri insani istismara aparan bazar fundamentalizmine, bashqa sözle desek kapital ideologiyasina her sheyde pulun ve gelirin hökmüranliqinin bilavasite demokratiyaya, xalq idaresine ve ictimai tereqqiye qarshi hücumlarina yol acir, diger terefden cox mühüm tarixi dövrünü yashayan cemiyyeti milli birlikden, vetendash hemreyliyinden mehrum edir.

Cinayetkarcasina hedsiz maddi servetler ve imkanlar elde eden tayfa-klan hakimiyyetinin güclenmesi ile tayfanin quldur maraqlari dövletin maraqlari ile üst-üste düshdüyünden klan hakimiyyeti ile dovlet hakimiyyeti qovushur.ve klan nümayendelerinin her hansi bir qanunsuz hereketine qarshi etiraz dövlet elehine texribatciliq kimi qiymetlendirilir. Qanunculuq kölgesinde ve edalet bayraqi altinda cixish eden iqtidar daha da qeddarliqa, istibdada yuvarlanir. Tayfanin iradesi qanun qüvvesi alir. Qanunun yox, tayfanin aliliyine üstünlük verilir.

Bir qrupun, bir tayfanin, bir zümrenin imtiyazlarini günü-günden artirmaqla, dövlet aparatini ve hüquq mühafize sistemini yalniz bunlarin maraqlarini müdafie eden, öz siyasi reqiblerini, müxalifeti ve dinc ehalini mehv eden,sindiran, ezen ve divan tutan siyasi yustisiya aletine cevirmekle yalniz taxt-tacin mühavizesine xidmet gösteren bir shexse söykenen, rasonal proseslerin serbestliyini elinden alan iqtidarin iftixarla öz naliyyeti kimi teqdim etdiyi siyasi sabitlik hec vaxt cemiyyete ve insanlara fayda vermeyib. Eslinde hakimiyyet, xalqin malini talayanlarin öz geleceklerinden qorxaraq neyin bahasina olursa-olsun deyenek gücüne ellerinde saxladiqlari diz cökmüsh hakimiyyetin ömrünü uzatmaqa xidmet edir.

Bele bir veziyyet xalqin hiddetine sebeb olur, siyasi gerginliyi artirir, hakimiyyet uqrunda mübarizenin qanuni yollarini ve üsullarini ehemiyyetsiz etmekle dövlet cevrilishleri ücün hessasliq yaradir.

Cemiyyetin xilasi bütün ümidleri bir shexsin dahiliyine baqlamaqla yox, cemiyyetin özünün, onun sosial- iqtisadi strukturlarinin, insani münasibetlerin, ictimai varliqin zenginleshmesindedir. Her bir kesin özüne mexsus yaradiciliq ve teshebbüskarliq potensialina, mübarizlik ezmine arxalanmaqla, saqlam birge yashayish prinsiplerine, qarshiliqli fayda getiren emekdashliqa ve hemreyliye zemin yaratmaqla, haqsizliqlari ortadan qaldirmaqla, nehayet hüquqa, qanuna yüksek derecede hörmet etmekle hem taleyüklü problemleri hell etmek, hem de cemiyyetin demokratik, azad inkishafini temin etmek olar. En böyük qanun qanuna hörmet qanunu olmasi shertsiz yerine yetirilmelidir. Optimal cemiyyete aparan yol budur.

Dovlet müsteqilliyini, ölke daxili sabitliyi qorumaq behanesi ile qanunun aliliyinin temin edilmemesi, hakimiyetin bölünmesi prinsipinin heyata kecirilmemesi, mehkeme ve qanunvericilik hakimiyetinin icra aparatinin elavesine cevrilmesi, idareciliyin qanunla deyil yalniz bir nömreli siyasetcinin iradesine esaslanmasi, xüsusile de seckilerdeki total saxtakarliq, tayfa-klan mahiyyetinden doqan diger zorakiliq, özbashinaliq ve bu kimi diger qanun pozuntularinin ve ziyankarliqin guya milli xüsusiyyetlerimizle, yerli sheraitle, inkishaf merhelesinin nezere alinmasi, Qarabaq problemi, kecid dövrü, demokratiyanin evveli olub sonu olmayan bir proses olmasi, Azerbaycan xalqindan ferqli olaraq avropalilarin demokratiyaya nisbetde demokratiyanin olimpinde, daqin zirvesinde, azerbaycanlilarin ise zirvenin eteyinde olmasi ile, Azerbaycanin sherq ölkesi olmasi ve diger bu kimi cetinliklerle esaslandirmaq cehtleri sert, totalitar rejime haqq qazandirmaq ücün saxta hakimiyyetin cahil ve xeste anatomiyasinin genlerinden ireli gelen üfunetli viruslarinin cemiyyete yoluxmasina yol verilmemeli ve qetiyyetle redd edilmelidir. Mehz insan hüquqlarinin temin olunmasi insanlari seferber etmeye ve onlari mütereqqi deyishiklerin maddi qüvvesine cevrilmeye zemin yaradir. Insan hüquq ve azadliqlarinin heyata kecmesi de yalniz qanun esasinda fealiyyet gösteren dövletlerde, shexsiyyetin öz iradesini shüurlu suretde serbest ifade etdiyi sheraitde, cemiyyetin ve ferdin özünüteshkilinde, tefekkürde ve münasibetlerde sinerqizme istiqamet götürdükde mümkündür. Ayri-seckilik, yerlicilik, regionculuq, tayfabazliq siyaseti, qarshdurma psixologiyasi zererlidir ve hedden artiq tehlükelidir.

Geleceyin qalibleri sirasina yalniz o ölkeler, o xalqlar cixacaqlar ki, onlar zeka qüdretine, tefekkür gücüne, ruh yüksekliyine arxalanacaqlar. Dolqun suverenliyin ve menali heyat terzinin qaranti zeka, rasional idrak ve insani intelektual potensial olmush ve olacaqdir. Cemiyyetin esas mehsuldar qüvvesi ve ictimai tereqqinin enerji ve güc menbeyi kimi maddi olan yox, ideal olan (ruh, shüur, tefekkür, intellekt) üstünlük teshkil edecekdir